Apologetics Session 2: Walang Neutralidad (No Neutrality)

Apologetics Session 2: Walang Neutralidad (No Neutrality)

Neutrality – Ito ay ang walang sinusuportahan o pinapanigan na panig ng isang nagsasalungatan, hindi na pagkakasunduan, atbp; walang kinikilingan.

Itatag ang pangangailangan: Posible ba ang Religious Neutrality

Layunin: Titingnan natin ang apat na katotohanan tungkol sa 'mga katotohanan' at sa lahat ng iniisip at ginagawa ng tao, walang sinuman ang makakapagsabi sa anumang paksa na sila ay nasa neutrality sa Diyos. Siyempre, ito ang humuhubog sa ating method sa apologetics.

I. Mga Katangian ng Religious Neutrality

II. Ang mga doktrina sa Bibliya ay hindi nagpapahintulot ng Religious Neutrality

III. Ang Religious Neutrality ay hindi etikal sa Biblikal worldview

IV. Ang Religious Neutrality ay pilosopikal na imposible


I. Mga Katangian ng Religious Neutrality

1. Kahulugan: Ang sa neutralidad, ibig kong sabihin ay nasa isang posisyon na hindi kontra sa isang bagay. Specifically ang religious neutrality ay nangangahulugan na ang isa ay maaaring nasa isang posisyon na hindi kontra sa Diyos ng Kristiyanismo.

2. Sa apologetics, dapat nating panghawakan ang No-Neutrality Principle.

3. Ano ang No Neutrality Principle? Ayon kay James Anderson:  “Ang bawat tao ay nagpapakita ng kinikilingang relihiyon – Kahit ang atheist na hindi Kristiyano, Muslim, at Hindu. Dahil imposible ang religious neutrality, hindi tamang sabihin at kumilos na parang posible o mas mabuti…”[1]

4. Ibig sabihin, sa pagtatanggol sa Kristiyanismong pananampalataya, hindi dapat isipin na ang Kristiyanismo ay hindi totoo o sa pag-aakala na ito ay mali.

5. May mga katangian at pag-uugali na lumitaw tungkol sa pagtatanggol sa religious neutrality na sumasaklaw sa isa o higit pa sa mga puntong ito:

a. Hindi ako pumapanig para o laban sa isang relihiyon.

b. May mga tao na tila taos-pusong 'neutral' sa mga nakapalibot na isyu tungkol sa Diyos. Hindi ba ito nagpapakita na ang isang tao ay maaaring maging neutral sa relihiyon? (Ito ay salungat sa Roma 1:18-22)

18 Nahahayag mula sa langit ang poot ng Diyos laban sa lahat ng kalapastanganan at kasamaan ng mga taong dahil sa kanilang kasamaan ay hinahadlangan ang katotohanan. 19 Sapagkat ang maaaring malaman tungkol sa Diyos ay maliwanag, dahil iyon ay ipinapahayag sa kanila ng Diyos. 20 Mula pa nang likhain ng Diyos ang sanlibutan, ang kanyang likas na hindi nakikita, ang kanyang kapangyarihang walang hanggan at ang kanyang pagka-Diyos, ay maliwanag na inihahayag ng kanyang mga ginawa. Kaya't wala na silang maidadahilan pa. 21 Kahit na kilala nila ang Diyos, siya'y hindi nila pinarangalan bilang Diyos, ni pinasalamatan man. Sa halip, naghaka-haka sila ng mga bagay na walang kabuluhan kaya't nagdilim ang hangal nilang pag-iisip. 22 Sila'y nagmamarunong ngunit lumitaw na sila'y mga hangal.

c. Walang kinalaman ang Diyos sa Sphere ng X at/o Y. (Tingnan sa ibaba ang Paglikha)

d. Maaaring itanong ng mga tao, "Kailangan mo ba talagang ilabas ang Bibliya kapag nakikitungo tayo sa Heograpiya[2], Psychology[3], Mathematics[4], Economics[5] o relasyon ng tao sa mundo[6]?"


II. Ang mga doktrina sa Bibliya ay hindi nagpapahintulot ng Religious Neutrality

Paglikha

Punto: Lahat ng bagay sa mundong ito ay pag-aari ng Diyos at ito mismo ay hindi neutral tungkol sa pagkakaroon ng Diyos.

1. Saanman pumunta ang tao, nandodoon ang Diyos: “Kung langit ang puntahan ko, tiyak na naroroon Ka, sa daigdig ng mga patay, humimlay man ako'y Ikaw din ang kasama.” (Awit 139:8) = Ito ay salungat sa ilang worldview na nag-iisip na ang Diyos ay wala sa isang tiyak na lugar, atbp.

2. Walang neutralidad sa liwanag ng awtoridad ng Diyos sa loob ng Kanyang nilikha, “Si Yahweh nga ang nagtayo ng trono sa kalangitan; mula doon, sa nilikha'y maghaharing walang hanggan.” (Awit 103:19) = Ang Kanyang trono ay nasa langit, at alam nating nilikha ng Diyos ang langit mula sa Genesis 1:1.

3. Ang paglikha mismo ay hindi neutral ngunit aktwal na nagpapatotoo na ang Diyos ng Bibliya ay totoo: “1 Ang kaluwalhatian ng Diyos ay ipinapahayag ng kalangitan! Ang ginawa ng kanyang kamay, ipinapakita ng kalawakan! 2 Sa bawat araw at gabi, pahayag ay walang patlang, patuloy na nagbibigay ng dunong at kaalaman. 3 Wala silang tinig o salitang ginagamit, wala rin silang tunog na ating naririnig; 4 ngunit abot sa lahat ng dako ang kanilang tinig, balita ay umaabot hanggang sa dulo ng daigdig. Gumawa ang Diyos sa langit ng tahanan para sa araw.” (Awit 19:1-4).

a. Pansinin kung paano ginagamit ang terminolohiya ng mga komunikasyon upang ipakita kung ano ang ginagawa ng Paglikha:

- “ipinapahayag ng kalangitan” (tal. 1a)
- “ipinapakita ng kalawakan” (tal. 1b)
- “pahayag ay walang patlang” (tal. 2a)
- “nagbibigay ng dunong at kaalaman” (tal. 2b)

b. Anong katotohanan ang sinasabi sa atin ng paglikha:

- “Ang kaluwalhatian ng Diyos” (tal. 1a)
- “Ang ginawa ng kanyang kamay” (tal. 1)

c. Ang deklarasyon na ito ay hindi maiiwasan: “Wala silang tinig o salitang ginagamit, wala rin silang tunog na ating naririnig” (tal. 3) = Ang sabihing hindi ito malinaw o hindi pinakita nito ang Diyos ay hindi pagiging neutral ngunit kontra sa Diyos!

d. Ito ay hindi lamang isang generic (panlahat) na Diyos; pansinin na ang Diyos ay ang Isa na nagpahayag ng Kanyang sarili sa Bibliya bilang ayon sa sinasabi sa Awit 19:7-14

4. 1 Corinica 29:11
“Sa Inyo ang kadakilaan, ang kapangyarihan, ang karangalan at ang pagtatagumpay sapagkat Inyo ang lahat ng nasa langit at nasa lupa. Sa Inyo ang kaharian at kayo ang dakila sa lahat.”

Ang Diyos at si Kristo ang pinagmumulan ng karunungan

1. Ang ilan na nagsisikap na maging neutral ay ipinagpapalagay na si Kristo at ang Diyos ay hindi ang pinagmumulan ng karunungan. Ito ay salungat sa Kasulatan.

2. Si Kristo ang pinagmulan ng Karunungan at Kaalaman: “3 Sa pamamagitan Niya nahahayag ang lahat ng nakatagong kayamanan ng karunungan at kaalaman ng Diyos. 4 Sinasabi ko ito upang hindi kayo mailigaw ninuman sa pamamagitan ng mga mapang-akit na pananalita.” (Colosas 2:3-4).

3. Ang Diyos ang Pinagmumulan ng Karunungan: “Ngunit kung ang sinuman sa inyo ay kulang sa karunungan, humingi siya sa Diyos at siya'y bibigyan, sapagkat ang Diyos ay nagbibigay nang sagana at hindi nanunumbat.” (Santiago 1:5) = Alinman sa kung ang karunungan ay mula sa Diyos o ito ay hindi; kung hindi ka sumasang-ayon dito, ang ikaw ay hindi neutral kundi kontra sa sinasabi ng Diyos.

Ang pagiging eksklusibo ng Kristiyanismo

Sinasabi ng Kasulatan na ang kaligtasan ay eksklusibo sa pamamagitan ng Biblikal na si Kristo lamang.

1. “Sumagot si Jesus, ‘Ako ang daan, ang katotohanan, at ang buhay. Walang makakapunta sa Ama kundi sa pamamagitan Ko.’” (Juan 14:6)

2. “Sa Kanya lamang matatagpuan ang kaligtasan, sapagkat walang ibang pangalan sa buong daigdig na ibinigay ng Diyos sa mga tao upang tayo ay maligtas.” (Gawa 4:2)

3. “Ang hindi panig sa Akin ay laban sa Akin, at ang hindi Ko kasamang mag-ipon ay nagkakalat.” (Mateo 12:30)

Ang sinomang hindi nagustuhan ang mga talatang ito kung gayon ay hindi na isang neutral.


III. Ang Religious Neutrality ay hindi etikal sa Biblikal worldview

Ang layunin ng tao ay luwalhatiin ang Diyos sa lahat ng bagay.

1. “At anuman ang inyong gagawin o sasabihin, gawin ninyong lahat sa pangalan ng Panginoong Jesus at sa pamamagitan Niya'y magpasalamat kayo sa Diyos Ama.” (Colosas 3:17)

2. “Kaya nga, kung kayo'y kumakain o umiinom, o anuman ang ginagawa ninyo, gawin ninyo ang lahat sa ikararangal ng Diyos.” (1 Corinto 10:31)

Ang tao ay dapat magpasakop sa sinasabi ng Diyos.

1. Kung hindi, kung gayon siya ay naghihimagsik laban sa Diyos at hindi nagpapasakop sa Kanya.

2. Hindi siya nagpapasakop sa Diyos at hindi siya neutral.


IV. Ang Religious Neutrality ay pilosopikal na imposible

Ang tao ay hindi maaaring maging malaya sa mga pagpapalagay (presuppositions).

1. Ayon kay James Anderson: “Sa tuwing ilalapat natin ang ating isipan sa isang partikular na paksa, hindi maiiwasang magdadala tayo ng maraming mga pagpapalagay—iyon ay, mga lihim na pilosopikal na mga palagay—tungkol sa kalikasan ng tao, pinagmulan ng tao, katwiran ng tao, ang konstitusyon ng realidad, ang mga batas ng kalikasan, ang pinagmumulan ng mga halaga, layunin, kahulugan, at sa huli ay ang Diyos.”[7]

2. Ang mga presuppositions/philosophical assumption alinman sa mga ito – ito man ay kumikilala sa Diyos o hindi kinikilala ang Diyos, wala sa kanila ang neutrality.

Ang pagiging neutral ay anti-theistic

1. Kapag sinabi ng isang tao na Siya ay neutral sa pag-iral ng Diyos o Kristiyanismo, siya mismo ay may anti-theistic o hindi-Kristiyanong palagay. Hindi ito neutral.

2. ANALOGY: Kapag may nagsabi na sila ay neutral sa Holocaust at kapag ang ilang mga tumakas na Jews ay humingi ng tulong sa iyo, ang iyong 'neutrality' na posisyon patungo sa Holocaust at hindi pagtulong ay isang posisyon at aksyon pa rin laban sa tumakas na mga Hudyo. Gayundin sa Diyos at sa ating moral na obligasyon sa Kanya.

Ang Neutrality ay hindi mismo religious neutral

1. Ang makipagtalo para sa neutralidad, ay ang pakikipagtalo para sa isang posisyon, at kung mas maraming ebidensya at argumento na meron sila, mas maliwanag na ang neutralidad mismo ay isang posisyon.

2. Gayunpaman, ang mismong punto ng neutralidad ay hindi na neutral. Ito ay isang bagay na pinagtatalunan ngayon at ipagpalagay na ito ay humihingi ng tanong.

[1] James Anderson, “Presuppositionalism and Frame’s Epistemology” in Speaking the Truth in Love: The Theology of John M. Frame, (Phillipsburg, New Jersey: Presbyterian and Reformed Publishing, 2009), 447-48.

[2] See my article “Impossible Neutrality: An Analogy from Humanistic Geography” for Reformed Perspectives Magazine, Volume 9, Number 33, August 12 to August 18, 2007: https://thirdmill.org/newfiles/jim_li/jim_li.impossibleneutrality.html.

[3] I recommend any book on this topic by Jay Adams.

[4] Poythress, Vern. “A Biblical View of Mathematics” in Foundation of Christian Scholarship: Essays in the Van Til Perspective. California: Ross House Books, 1979: Pages 159-188.

[5] North, Gary and DeMar, Gary.  Christian Reconstruction: What It is, What It Isn’t Texas: Institute for Christian Economics, 1991.

[6] Schaeffer, Francis A. Pollution and the Death of Man: The Christian View of Ecology. Illinois: Tyndale House Publishers, 1970

[7] James Anderson, “Presuppositionalism and Frame’s Epistemology” in Speaking the Truth in Love: The Theology of John M. Frame, (Phillipsburg, New Jersey: Presbyterian and Reformed Publishing, 2009), 447.

 

Apologetics Session 1: Apologetics: Ano at Bakit

Apologetics Session 1: Apologetics: Ano at Bakit

Itatag ang pangangailangan: Alam mo ba kung ano ang apologetics? At kung alam mo kung ano ito, bakit ito mahalaga?

Layunin: Sa pambungad na aralin na ito sasagutin natin ang tanong kung ano ang apologetics at kung bakit ang mga Kristiyano ay dapat makisali sa apologetics sa pamamagitan ng pagsasaalang-alang sa apat na katotohanan upang makita natin ang kahalagahan ng tungkuling ito at makita din ang kahalagahan ng pag-aaral na ito.

I. Ano ang Apologetics?

II. Bakit Apologetics?

III. Dalawang panig ng Apologetics

IV. Ano ang hindi ng apologetics

I. Ano ang Apologetics?

Ang mga Kristiyanong theologians at mga apologists ay nagbigay ng kanilang kahulugan ng apologetics: V

1. Steven Cowan: "Ang apologetics ay nababahala sa pagtatanggol ng pananampalatayang Kristiyano laban sa mga paratang ng kasinungalingan, hindi tumutugma, o paniniwala."[1]

2. Ang apologetics ay "isang pananalitang pagtatanggol, isang pananalita bilang pagtatanggol sa ginawa ng isa o sa katotohanan na pinaniniwalaan ng isa."[2]

3. John Frame: Ang apologetics ay "ang aplikasyon ng Kasulatan sa kawalan ng pananampalataya."[3]

4. Cornelius Van Til: “Ang apologetics ay ang pagpapatunay ng pilosopiyang Kristiyano ng buhay laban sa iba't ibang anyo ng pilosopiyang hindi Kristiyano.”[4]

Pag-aralan natin ang Apologetics sa salitang Griyego

1. Ang apologetics ay nagmula sa salitang Griyego na Apologia.

2. Ang apologia ay binubuo ng dalawang salita, ang pang-ukol na apo at logia.

3. Ang pang-ukol na apo ay nangangahulugang "dahil sa"[5] at ang logia ay nangangahulugang "salita." Masasabi nating ito ay "word giving a reason."

4. Ang anyo ng pandiwa ng salita, ἀπολογέομαι (apologeomai) ay ginagamit sa legal na setting na sumasagot sa mga partikular na sakdal.[6]

5. Halimbawa: “Kapag kayo'y dinala nila sa sinagoga, o sa harap ng mga pinuno at ng mga may kapangyarihan upang litisin, huwag kayong mabahala kung paano ninyo ipagtatanggol ang inyong sarili kung ano ang inyong sasabihin;” (Lucas 12:11) = Pansinin ang salitang apologia na makikita dito upang pag-usapan ang pagbibigay ng depensa sa harap ng mga opisyal.

6. Ang anyo ng pandiwa ay lumilitaw ng sampung beses sa Bagong Tipan, at 8 sa mga pagkakataong iyon ay lumilitaw ito sa sulat ni Lucas sa legal na konteksto.[7]

7. Ang anyo ng pangngalan ay lumilitaw ng walong beses sa Bagong Tipan.[8]


II. Bakit Apologetics? (5 Rason)

Unang Rason: Ito ay inutos

1. “Igalang ninyo si Cristo mula sa inyong puso bilang Panginoon. Lagi kayong maging handang sumagot sa sinumang humihingi ng paliwanag sa inyo tungkol sa pag-asang nasa inyo;” (1 Pedro 3:15)

a. Ito ang ‘Konstitusyon’ para sa mga Kristiyanong apologetics

b. Isinulat ni Pedro ang mga salitang ito sa isang inuusig na Iglesya

c. Ang talatang ito ay nasa gitna ng konteksto ng pagsasabi tungkol sa pagdaranas ng pag-uusig (tal. 14) = Gayunpaman ang isang Kristiyano ay hindi lamang inuutusan na walang tutol na harapin ang pag-uusig, ngunit dapat din silang maging aktibo sa kanilang Kristiyanong patotoo (tal. 16) at ibigay ang kanilang “apologia” sa sino mang magtatanong (tal. 15).

d. Sino? Nilinaw ng 1 Pedro 3:15 na ang mga KRISTIYANO ay dapat handa na sagutin ang dahilan ng pag-asa na nananahan sa kanila. Trabaho ng bawat Kristiyano na gawin ito.

e. Kailan? Saan? Dapat tayong maging handa anumang sandali at saanman upang ipaliwanag ang pag-asa na mayroon ang mga Kristiyano kay Kristo kapag tinanong. Upang laging maging handa, kailangan munang malaman ang pag-asa.

2. “Kailangang matatag siyang nananalig sa mga tunay na aral na natutunan niya, upang ito'y maituro naman niya sa iba at maipakita ang kamalian ng mga sumasalungat dito.” (Tito 1:9)

a. Sa konteksto ito ay mula sa isang seksyon kung saan inilista ni Pablo ang mga kwalipikasyon para sa isang elder sa iglesya.

b. Ngunit ang mga katangiang iyon ng mga elder ng iglesya ay dapat ding maging mga katangiang dapat taglayin ng mga Kristiyano. Gayundin, hindi dapat makitang hindi tungkulin ng mga Kristiyano na pabulaanan o itama din ng mga maling doktrina, na isang layunin ng apologetics.

3. Dahil sa tahasang pagtukoy upang ipagtanggol ang pananampalataya, hindi tayo nagulat na makita ang mga talatang nagpapakita ng mga halimbawa ng mga pinunong Kristiyano na nagtatanggol sa katotohanan ng pananampalatayang Kristiyano sa pamamagitan ng pangangatuwiran sa mga hindi mananampalataya, at ang mga talatang ito sa pagsasalaysay ay mayroon ding panghihikayat para sa atin na sundin ang utos na ipagtanggol ang ating pananampalataya:     

a. Pablo: “Kaya't nakipagpaliwanagan siya sa loob ng mga sinagoga roon, sa mga Judio at sa mga Hentil na sumasamba sa Diyos, at sa sinumang makatagpo niya sa liwasang-bayan araw-araw.” (Gawa 17:17)

b. “Tuwing Araw ng Pamamahinga, si Pablo ay nakikipagpaliwanagan sa mga sinagoga, at sinisikap niyang mahikayat sa pananampalataya ang lahat, maging Judio o Griego.” (Gawa 18:4)


Pangalawang Rason: Upang hikayatin ang ibang mananampalataya

“24 Dumating sa Efeso ang isang Judiong nagngangalang Apolos. Siya'y taga-Alejandria, mahusay magtalumpati at maraming alam sa Banal na Kasulatan. 25 Naturuan siya tungkol sa Daan ng Panginoon, at masigasig na nangangaral at nagtuturo nang wasto tungkol kay Jesus. Ngunit hanggang sa bautismo ni Juan lamang ang kanyang nalalaman. 26 Siya'y buong tapang na nagsasalita sa sinagoga ng mga Judio. Nang marinig ng mag-asawang Aquila at Priscila ang pagpapaliwanag ni Apolos, siya'y isinama nila sa kanilang bahay at doo'y pinaliwanagan nang mas mabuti tungkol sa Daan ng Diyos. 27 At nang ipasya niyang pumunta sa Acaya, pinalakas ng mga kapatid ang kanyang loob at sumulat sila sa mga mananampalataya sa Acaya na tanggapin si Apolos. Pagdating niya doon, malaki ang naitulong niya sa mga taong dahil sa kagandahang-loob ng Diyos ay sumampalataya,” (Gawa 18:24-27).

1. Si Apollos ay may mga katangian ng isang mahusay na apologist:

a. “mahusay magtalumpati at maraming alam sa Banal na Kasulatan.” (Gawa 18:24)

b. “nagtuturo nang wasto tungkol kay Jesus.” (Gawa 18:25)

c. “Siya'y buong tapang na nagsasalita sa sinagoga ng mga Judio.” (Gawa 18:26).

2. Bilang resulta, hinikayat nito ang mga mananampalataya:

27 At nang ipasya niyang pumunta sa Acaya, pinalakas ng mga kapatid ang kanyang loob at sumulat sila sa mga mananampalataya sa Acaya na tanggapin si Apolos. Pagdating niya doon, malaki ang naitulong niya sa mga taong dahil sa kagandahang-loob ng Diyos ay sumampalataya,” (Gawa 18:27)

3. Minsan hindi natin talaga iniisip na ang apologetics ay para din sa ibang mananampalataya; ngunit ito ay dapat din para sa ikatitibay at pampatibay-loob ng ibang mga mananampalataya.


Pangatlong Rason: Upang hamunin ang kawalan ng pananampalataya

"sapagkat nadaig niya ang mga Judio sa kanilang pagtatalo sa harap ng madla. Sa pamamagitan ng mga Kasulatan ay pinatunayan niyang si Jesus ang Kristo.” (Gawa 18:28)

1. Pansinin na ito ay tungkol kay Apolos.

2. Makapangyarihang pinabulaanan ni Apolos ang mga pag-atake laban sa katotohanan.

3. Pinatunayan din ni Apolos na si Jesus ang Kristo.


Pang-apat Rason: Upang mag-ebanghelyo sa mga hindi mananampalataya

“May ilang sumama sa kanya at sumampalataya sa Diyos. Kabilang dito sina Dionisio na kaanib ng kapulungan ng Areopago, isang babaing nagngangalang Damaris, at mga iba pa.” (Gawa 17:34).

1. Ang talatang ito ay natala pagkatapos ng tanyag na pagpapatotoo at apologetics ni Pablo sa Athens sa mga pilosopong Griyego.

2. Pansinin dito ang ilang tao ay naging mananampalataya!


Pang-limang Rason: Luwalhatiin ang Diyos

“Kaya nga, kung kayo'y kumakain o umiinom, o anuman ang ginagawa ninyo, gawin ninyo ang lahat sa ikararangal ng Diyos.” (1 Corinto 10:31)


III. Dalawang panig ng Apologetics

Apologetics bilang depensa:

1. Ang aspetong ito ay tumatalakay sa “pagsagot sa mga pagtutol ng mga hindi naniniwala.”[9]

2. Ang isang halimbawa ng aspetong ito ng apologetics ay naganap sa araw ng Pentecostes kasama ang inagurasyon ng panahon ng iglesya. ANg mga apostol ay nagsasalita ng mga iba’t ibang wika (Gawa 2:1-4). Ito ay umani ng hindi kapani-paniwalang tugon mula sa mga taong nakarinig nito (Gawa 2:5-13), na humantong sa ilan na tuyain ang pananampalataya at akusahan ang maliwanag na tanda ng Banal na Espiritu sa pamamagitan ng mga Apostol na sila daw ay mga lasing lamang (Gawa 2:13). Dahil dito tumugon si Pedro sa mga hindi naniniwala sa Gawa 2:14-15: “Kaya't tumayo si Pedro, kasama ng labing-isang apostol, at nagsalita nang malakas, ‘Mga taga-Judea, at kayong lahat na nakatira sa Jerusalem, pakinggan ninyong mabuti ang sasabihin ko. 15 Hindi lasing ang mga taong ito, gaya ng palagay ninyo. Alas nuwebe pa lamang ng umaga ngayon.’”

Apologetics bilang opensa:

1. Ang aspetong ito ay tumatalakay sa pag-atake at paglalantad ng kahangalan ng mga hindi naniniwala.[10]

2. “ginagapi namin ang lahat ng pagmamataas laban sa kaalaman tungkol sa Diyos, at binibihag namin ang lahat ng isipan upang matutong sumunod kay Kristo.” (2 Corinto 10:5)


IV. Ano ang hindi ng apologetics

Bakit natin dapat ito tignan? Ito ay upang saklawin ang posibleng pag-asa sa mga pagtutol na maririnig natin sa mga tao na sinasabi kung bakit hindi nila iniisip na ang apologetics ay mahalaga para sa mga Kristiyano.

Ang apologetics ay hindi pagsasabi ng sorry o tawad.

1. Apologetics "ay hindi nangangahulugang 'humingi ng tawad'..."[11]

2. Hindi ito pagsasabi ng paumanhin para sa iyong pananampalataya o para sa iyong pinaniniwalaan.

3. Ang salitang Griego para sa salitang Apologetics, Apologia, "ay hindi naghatid ng ideya ng paghingi ng paumanhin, palliation o pagbawi para sa ilang pinsalang nagawa." [12]

4. Siyempre nasaklaw na natin kung ano ang ibig sabihin ng termino. Ngunit mahalagang banggitin ito dahil sa ating panahon pagkatapos ng 2020 ay iniisip ng ilan na ang pag-ebanghelyo sa sanlibutan ay nangangahulugan ng paghingi ng paumanhin para sa Kristiyanismo o kasaysayan ng Kristiyano.

Ang apologetics ay hindi pagiging bastos

1. APLIKASYON mula sa 1 Pedro 3:16: “Ngunit gawin ninyo ito nang mahinahon at may paggalang” = Ito ay hindi lamang apologetics sa silid-aralan kundi sa harap ng buhay at kamatayan dahil ang pag-asa ng ating pananampalataya ay buhay at kamatayan!

a. Ito ay nagpapakita ng kaseryosohan ng apologetics

b. Ito ay nagpapakita na sa kabila ng lahat ng panggigipit, ang isang Kristiyano ay kailangang ipagtanggol ang pananampalataya sa pamamagitan ng:

- Kahinahunan
- Paggalang
- Sa paraang nagpapabanal kay Kristo

Ang apologetics ay hindi para ipakita na ang mga Kristiyano ay mas matalino at magaling

1. Hindi sinusubukan ng apologetics na magmukhang mas matalino kaysa sa isang taong kausap mo.

2. Tandaan ang katotohanang ito mula kay Pablo: “Mga kapatid, alalahanin ninyo ang inyong katayuan noong kayo'y tawagin ng Diyos. Ayon sa pamantayan ng tao ay iilan lamang sa inyo ang matatawag na marunong, makapangyarihan at maharlika.” (1 Corinto 1:26).



[1] Steven B. Cowan, “Introduction,” in Five Views of Apologetics, edited by Steven B. Cowan (Grand Rapids: Zondervan Publishing House, 2000), 8.

[2] Wilbur Smith, Therefore Stand, (Grand Rapids: Baker, 1945), 481.

[3] John M. Frame, The Doctrine of the Knowledge of God, (Phillipsburg, New Jersey: Presbyterian and Reformed Publishing, 1987), 87.

[4] Cornelius Van Til, as quoted in Greg Bahnsen, Van Til’s Apologetics, (Phillipsburg, New Jersey: Presbyterian and Reformed Publishing, 1998), 67.

[5] Daniel Wallace, Greek Grammar:  Beyond the Basics (Grand Rapids, MI: Zondervan, 1996), 741.

[6] “ἀπολογέομαι” The New International Dictionary of the New Testament Theology and Exegesis (Second Edition), (Grand Rapids: Zondervan, 2014), 1:361.

[7] “ἀπολογέομαι” The New International Dictionary of the New Testament Theology and Exegesis (Second Edition), (Grand Rapids: Zondervan, 2014), 1:361.

[8] “ἀπολογέομαι” The New International Dictionary of the New Testament Theology and Exegesis (Second Edition), (Grand Rapids: Zondervan, 2014), 1:361.

[9] John Frame, Apologetics to the Glory of God, (Phillipsburg, New Jersey: Presbyterian and Reformed Publishing, 1994), 2.

[10] Ibid.

[11] Josh McDowell, Evidence for Christianity, (Nashville, Tennessee: Thomas Nelson Publishers, 2006), 1.

[12] F. R. Beattie, Apologetics, (Richmond, Virginia: Presbyterian Committee of Publication, 1903), 48.